Overweging 10 mei Moederdag

Gepubliceerd op: 10 mei 2020

Jaar A Pasen 5 overweging (moederdag)

In de afgelopen weken hebben we telkens geprobeerd om in de livestream vieringen een bijzondere afbeelding te laten zien en ook om lectoren of attributen uit een van de vier locaties te betrekken. Vorige week, toen de bisschop te gast was en we luisterden naar het Evangelie van de Goede Herder, was het glas-in-lood uit de Walfried met de Goede Herder daarop voor het altaar gezet. (Bovendien hebben mensen uit de Walfried, Gerard Sleumer en Truus Stam voor de zang gezorgd)

Deze week staat Onze Lieve Vrouw van Aduard, die een plek gevonden heeft in de St Jozefkerk van Zuidhorn centraal. Het is een mooi moment om haar, aan het begin van de aan Maria toegewijde mei-maand, hier te hebben. Mooi ook om op deze Moederdag in de Paastijd wat aandacht aan te besteden aan Maria van Aduard en haar verering. De Abdij van Aduard, waar nu het museum is gevestigd, heeft een oude geschiedenis en ik vraag me af of velen van U die kennen. En toch is het wel passend om daar vandaag een paar woorden aan te besteden. In het Evangelie horen we een heel bekende passage uit het Evangelie van Johannes, een passage uit Jezus’ afscheidsrede aan dat laatste Avondmaal, waar de Heer het heeft over het Huis van de Vader en hoe de mensen daar kunnen komen en hoe ze de Vader kunnen zien… Door alle eeuwen heen hebben mensen die weg door het leven in verbondenheid met God weten te vinden, heeft het mensen geïnspireerd om die navolging heel persoonlijk gestalte te geven. Een aantal mannen en vrouwen koos ervoor om hun leven aan God toe te wijden en het huis van de Vader, het aangezicht van God te zoeken, door weg te trekken van het allerdaagse en zich aan God te geven binnen het kloosterlijk bestaan.

In Aduard ontstond op deze manier een grote abdij waar Cisterzienzers woonden. In onze steken is deze orde van groot belang geweest voor de ontginning en ontwikkeling van veel landbouwgebieden. Deze orde van monniken die door de heilige Bernardus van Clairvaux werd gesticht, ontstond in Frankrijk. Vanaf het eind van de 11de eeuw tot in de late Middeleeuwen was dit een van de belangrijkste ordes. Het klooster in Aduard werd gesticht in 1192. Toen trokken twaalf monniken onder leiding van de abt Wybrandus vanuit het moederklooster Klaarkamp bij Dokkum naar een verlaten wierde genaamd Adduwert of Adewerd. De kloosterkroniek vermeldt dat de broeders onder de indruk raakten van “lichtende verschijnselen” en deze ervaring zagen als een aanwijzing voor de vestiging.

Spoedig na de kloosterstichting begon voor de monniken niet alleen met hun religieuze werk, het bidden, maar ook met inpolderingen en bijbehorende bedijkingen. Een van hun meest indrukwekkende prestaties is het graven van het 8 km lange Aduarderdiep, waar de schepen nog steeds gebruik van maken.

Het klooster is echter niet alleen bekend vanwege hun werkkracht op het gebied van het watermanagement. Ook op het gebied van vroomheid en geleerdheid, hadden ze bekendheid. Dit zorgde ervoor dat er niet alleen mensen uit de omgeving intraden, maar zelfs wordt in 1297 Emanuel, de bisschop van het Italiaanse Cremona ingekleed als novice van de abdij. Een paar decennia daarvoor mochten de monniken Ricardus de Busto, professor aan de Sorbonne, als medebroeder verwelkomen.

Het klooster is dus ook een centrum van wetenschap, in de tweede helft van de 15e eeuw wordt dit nog extra gestimuleerd door abt Hendrik van Rees. Rond het klooster ontstaat de ‘Aduarder Kring”, bijeenkomsten van gestudeerde lieden uit die tijd. Onder de deelnemers waren o.a. de theoloog Wessel Gansfort ( 1419-1489) en Rudolf Agricola ( 1444-1485)

Dit beroemde klooster was naar grote waarschijnlijkheid ook doel van bedevaarders, al zijn daar weinig gegevens meer over bekend. Afgaande op de overleverde zegels, zouden pelgrims zijn gekomen om de heilige Bernardus te vereren, of Onze Lieve Vrouw. In ieder geval wordt inmiddels in Zuidhorn een beeldje van Maria met kind bewaard, dat vroeger in de abdij van Aduard werd vereerd. Het is een veertiende eeuws eikenhouten beeld, dat Maria laat zien, haar kind in de arm. Voor deze gelegenheid heb ik dit beeld hier voor het altaar neergezet. Maria staat daar op de maansikkel, je kunt nog een stukje van zien onder haar voeten. Zo wordt ze dan afgebeeld, zoals het in de openbaring van Johannes staat beschreven. De vrouw bekleed met de zon, de maan aan haar voeten. En in haar armen draagt ze haar kind. Ze toont het ons als het ware. En zo laat ze direct zien, hoe de goede verering van Maria is bedoeld…Per Mariam ad Jesum, door Maria, de moeder, worden we naar Jezus, de zoon, geleid. Aandacht hebben voor Maria en haar voorspraak vragen, betekent niets anders dan vragen om door haar bij de hand te worden genomen en naar haar zoon gebracht. Maria wil uiteindelijk niets liever dan ons Christus beter te laten leren kennen, zodat we hem meer plaats in ons leven kunnen geven.

De verering van Maria en haar taak om ons naar de Zoon van God te leiden, lijkt op een bepaalde manier wel een beetje op wat er vandaag in het Evangelie gebeurt met Jezus. Het is volkomen duidelijk dat al wat hij doet, erop gericht is ons naar het huis van Zijn Vader te leiden, zodat we daar uiteindelijk allemaal samengebracht kunnen worden. Hij kent de weg naar de Vader, hij zelf is die weg en hij nodigt ons uit om die weg te volgen. Als we dat doen, dan mogen we ook de Vader zelf leren kennen. Wie mij ziet, ziet de Vader, zegt hij immers tegen Filippus.  En zo hebben de mensen alle eeuwen heen dat geprobeerd; die weg van navolging te gaan.

De verering van Maria in het vinden van die weg, heeft daarbij hele oude papieren. Al vanaf de derde eeuw zijn er papyri teruggevonden, beschreven met gebeden tot Maria. Haar voorspraak is eeuwenoud en gaat terug op de H. Schrift. De passage over de bruiloft van Kana laat Maria zien als een begrijpende voorspreekster en bij de kruisiging vertrouwt Jezus zijn moeder Maria en Johannes aan elkaar toe. De moeder en de leerling…. en in die leerling zijn wij als christenen onszelf gaan herkennen. We zijn allemaal een beetje Johannes en daarmee is Maria ook ons aller moeder, die ons wil begeleiden naar haar Zoon.

Speciaal in mei wordt van oudsher aandacht besteed aan Maria. Haar beeld vindt dan helemaal een speciale plaats in onze kerken en eventueel ook thuis. Versierd met bloemen en kaarsen wordt Maria vereerd als de koningin van de meimaand. Niet voor niets dat moederdag in deze maand wordt gevierd, op de tweede zondag, dus deze zondag!

Waarom Maria met de meimaand verbonden is, daar zijn verschillende verklaringen voor te vinden. Sommige geleerden noemden de kerstening van heidense voorjaarsfeesten. De verering van Maria komt dan in de plaats van de vruchtbaarheidsgodinnen van weleer. Een andere verklaring wordt gevonden in de betekenis van het voorjaar zelf, alles in de natuur is aan het uitbotten en komt tot bloei. In die zin werd ook Maria gezien als een symbool voor de lente, het uitbotten van het geloof.

Maria, meimaand, bloemen en rozenkransgebed, in vroeger eeuwen was het met elkaar verbonden, in onze dagen lijkt het vaak vergeten. Toch heeft juist ook Paus Franciscus aan het begin van deze maand een brief geschreven over de verering van Maria en heeft hij iedereen opgeroepen om in deze tijd de rozenkrans te bidden. Niet om steeds weer hetzelfde gebed te herhalen, maar om door het bidden van de rozenkrans rust te vinden en tijdens dat herhalen van het wees gegroet, steeds een andere passage (mysterie) uit het leven van Jezus te bemediteren. Zo bidden van de rozenkrans is niet een ‘herhaling van zetten’, maar een gebed dat uitdaagt bezig te blijven met het leven van Jezus, dat kracht geeft en ook de mogelijkheid om de betekenis van die mysteries aan te voelen voor het eigen leven.

Per Mariam ad Jesum. Misschien mooi om die oude woorden ook in deze tijd te beleven. Dat we door Maria dichter bij de zoon gebracht kunnen worden. En dat we van de Zoon mogen weten, dat hij ons het gezicht van de Vader wil laten zien, dat hij het is die ons uiteindelijk allemaal thuis wil laten zijn in dat hemelse huis van de Vader.

Amen.

Gebed voor Moederdag

God,
Gij hebt ieder van ons
een moeder gegeven
die ons geleerd heeft
zorg te dragen voor elkaar.
Haar luisterend hart
heeft ons getoond
hoe wij elkaar met de taal
van het hart kunnen toespreken.
Zij leerde ons
hoe wij kunnen bemoedigen
en bevestigen,
hoe wij elkaar kunnen troosten,
en wat een kunst het is
om te delen in lief en leed.
Onze dankbaarheid voor moeder
ligt in ons hart.
Zegen onze moeders
en zegen ook ons, Heer,
opdat wij nooit ophouden
het beste van onszelf te geven,
opdat wij openbloeien
tot liefdevolle mensen
die ook vandaag
gestalte geven aan uw droom,
die in Jezus van Nazareth
en in Maria, zijn Moeder,
tot ons is gekomen.
Amen.

Wij vragen uw zegen en bescherming voor al de moeders en grootmoeders die we om ons heen mogen hebben.

We bidden voor de moeders en grootmoeder die al overleden zijn en vragen voor hen: Heer geef hen de eeuwige rust, en het eeuwig licht verlichte hen. Dat zij rusten in vrede. Amen.

Voor allen vragen we om de voorspraak van Maria: Weest Gegroet..

ZONDAG 10 MEI 9.30 u: LIVESTREAM EUCHARISTIEVIERING
  • voorganger: Pastoor Arjen Jellema
  • lector: Kees Verstappen
  • cantor: Sander Hof
  • orgel: Matthew Schembri
  • klarinet: Kees Verstappen
  • camera: Lisanne Coolen
  • koster: Carin Bodewes

Meer berichten

Coronamaatregelen

Coronamaatregelen

Afgelopen dinsdag zagen we op TV de "persco" van de regering met de aankondiging van nieuwe maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus. Naar aanleiding van de eerdere ophef over aantallen kerkbezoekers elders in het land, hebben de Nederlandse...

Nieuwsbrief Salvator 14 oktober 2020

Nieuwsbrief Salvator 14 oktober 2020

Beste parochianen, Bij het opstellen van deze nieuwsbrief is het duidelijk dat het coronavirus wederom ons stevig in de greep houdt. In heel Nederland, maar ook bij ons in de buurt. Veiligheidsregio Groningen is van niveau ‘zorgelijk’ naar ‘ernstig’ op het...

Vieringen in de Sint-Jozefkerk met coronamaatregelen

Vieringen in de Sint-Jozefkerk met coronamaatregelen

  Vieringen in de Sint-Jozefkerk met coronamaatregelenUpdate 14-10-2020 Vanaf 28 juni 2020 zijn er weer vieringen in de eigen Jozefkerk.  Overigens kunt u elke zondag om 9.30 uur de viering in de Nicolaaskerk blijven volgen via de livestream. Maar… er zijn wel de...